Aydın
Aydın; tarihin bilinen devirlerinden
beri çeşitli uygarlıklara merkez olmuş, antik
çağın Afrodisias, Milet, Alinda, Didyma, Nisa,
Prien, Magnesia gibi önde gelen kentleri olmuştur.
Bugünkü Aydın, kuzeyindeki Top Yatağı
sırtında kurulan Tralles Kenti ile birlikte MÖ
2500 yılında Hititler zamanında gelişmiş, MÖ VII.
yy.da Lydia zamanında da en parlak çağını
yaşamıştır.
Düşüncenin yaşam ve felsefe
arasında kopmaz bağ olarak insan yaşamını işlediği
bu topraklar, sırasıyla Frigya, Lidya, Pers, Roma
ve Bizans çağlarını yaşamış, daha sonra 1171-1270
yılları arasında Selçuklular, 1270-1307 yılları
arasında Menteşeoğulları, 1307-1390 yılları
arasında Aydınoğulları, 1390-1922 yılları arasında
da Osmanlı dönemini yaşamıştır.
Selçuklularla birlikte Türk uygarlığının
izleri olan kültür varlıkları ve vakıf eserleriyle
donatılan Aydın; sanat, felsefe, sosyal hizmetler,
tarım ve mimaride parlak ve uygar günlere şahit
olmuş, geçmiş dönemlerin tarihsel izleri korunarak
günümüze kadar taşınmıştır.
Aydın''ın Türk
egemenliğinde bir yönetim birimi statüsü kazanması
1390 yılında Yıldırım Beyazıt''ın şehzadesi
Ertuğrul Bey''in Vali olarak Aydın''a atanmasıyla
başlamıştır.
Aydınoğulları zamanında
şehrin adı Aydın Güzelhisarı olmuş, daha sonraları
Aydın adını almıştır. Şehir XIV yy. da bugünkü
yerine kurularak idari kademelendirme sırasıyla,
1390 yılında eyalet, 1426 yılında sancak, 1811
yılında eyalet, 1850 yılında İzmir’e bağlı sancak
olmuştur.
Aydın''ın 1919 yılına kadar
sancak şeklinde devam eden bu yönetim şekli, 25
Mayıs 1919-7 Eylül 1922 yılları arasında 40 aya
yakın süren işgalden sonra ve Kurtuluş Savaşının
kazanılmasıyla birlikte 1923 yılında değişmiş,
müstakil vilayet olmuştur.
|
